Soros: George Soros – najniebezpieczniejszy człowiek świata?

1

George Soros, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, to postać o węgiersko-amerykańskim pochodzeniu, znana przede wszystkim jako inwestor, filantrop i założyciel funduszy hedgingowych. Na przestrzeni swojej długiej kariery finansowej zasłynął między innymi jako ten, który „złamał Bank Anglii”, dokonując w 1992 roku spektakularnej krótkiej sprzedaży funtów szterlingów. Dziś jego nazwisko jest równie silnie kojarzone z działalnością filantropijną, realizowaną poprzez Open Society Foundations, które wspierają liberalne cele polityczne i społeczne na całym świecie. Jego aktualny wiek na czerwiec 2024 roku to 93 lata.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 93 lata (na czerwiec 2024)
• Żona/Mąż: Tamiko Bolton (trzecia żona)
• Dzieci: Pięcioro (Robert, Jonathan, Alexander i dwaj synowie z pierwszego małżeństwa)
• Zawód: Inwestor, filantrop, założyciel funduszy hedgingowych
• Główne osiągnięcie: „Złamanie” Banku Anglii w 1992 roku, założenie Open Society Foundations

George Soros: Biografia

Podstawowe informacje biograficzne

George Soros, urodzony jako György Schwartz 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie, przyszedł na świat w zamożnej, żydowskiej rodzinie w Królestwie Węgier. W 1936 roku, w obliczu narastającej wrogości wobec Żydów, jego rodzina podjęła strategiczną decyzję o zmianie nazwiska na „Soros”. Nazwisko to, będące palindromem, w języku węgierskim oznacza „następny”, a w esperanto „będzie szybować”. Ta zmiana miała na celu zapewnienie bezpieczeństwa i dystansowanie się od narastających antysemickich nastrojów.

Droga akademicka Sorosa zaprowadziła go do prestiżowej London School of Economics. Tam w 1951 roku uzyskał tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii, a w 1954 roku obronił tytuł Master of Science (MSc), również w tej samej dziedzinie. Początkowe aspiracje George’a Sorosa sięgały kariery akademickiej, jednak niezadowalające oceny uniemożliwiły mu realizację tego celu. Ta okoliczność skłoniła go do podjęcia pracy w jednej z londyńskich firm inwestycyjnych, co okazało się punktem zwrotnym w jego życiu.

Życie prywatne i rodzinne

George Soros wywodzi się z rodziny o bogatych osiągnięciach intelektualnych i kulturalnych. Jego ojciec, Tivadar Soros, był cenionym prawnikiem i pisarzem tworzącym w języku esperanto, a także redaktorem magazynu „Literatura Mondo”. Matka, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła dochodowy sklep z jedwabiem. Wychowanie w dwujęzycznym środowisku, z biegłą znajomością języka esperanto, miało znaczący wpływ na młodego George’a. Te doświadczenia wykorzystywał później, między innymi podczas swoich wystąpień w Speakers’ Corner w Londynie, promując idee internacjonalizmu.

W życiu prywatnym George Soros był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Annaliese Witschak, z którą zawarł związek małżeński w latach 1960–1983. Następnie poślubił historyczkę Susan Weber, z którą rozwiódł się w 2005 roku po 22 latach małżeństwa. W 2013 roku George Soros poślubił Tamiko Bolton. Z tych związków ma pięcioro dzieci: synów Roberta, Jonathana i Alexandra, a także dwóch kolejnych synów.

Kariera finansowa i zawodowa

Początki kariery w Londynie i Nowym Jorku

Kariera finansowa George’a Sorosa rozpoczęła się w 1954 roku w banku kupieckim Singer & Friedlander w Londynie. Tam, pracując początkowo jako urzędnik, szybko awansował do działu arbitrażu. W 1956 roku podjął decyzję o przeprowadzce do Nowego Jorku, gdzie rozpoczął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer. W latach 1956–1959 specjalizował się w europejskich akcjach, które cieszyły się rosnącym zainteresowaniem w Stanach Zjednoczonych.

Pierwotne plany Sorosa zakładały powrót do Anglii po pięciu latach pracy w branży finansowej, aby poświęcić się studiom filozoficznym. Jednak rozwój jego kariery w sektorze finansowym sprawił, że te plany uległy zmianie, a on sam pozostał w zawodzie, budując swoją przyszłość.

Założenie i rozwój Soros Fund Management

Przełomowym momentem w karierze George’a Sorosa było założenie w 1970 roku własnej firmy zarządzającej funduszami – Soros Fund Management. Jako jej przewodniczący, współpracował z wybitnymi postaciami świata finansów, takimi jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller. Jego flagowy fundusz, początkowo znany jako Double Eagle, został wkrótce przemianowany na Quantum Fund. Fundusz ten, startując z majątku o wartości 12 milionów dolarów, do 2011 roku urósł do imponującej kwoty 25 miliardów dolarów.

George Soros zdobył światową sławę jako „człowiek, który złamał Bank Anglii”. Stało się to podczas kryzysu „Czarnej Środy” w 1992 roku. Wówczas przeprowadził krótką sprzedaż funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów, osiągając zysk w wysokości 1 miliarda dolarów. W lipcu 2011 roku Soros ogłosił decyzję o zwrocie funduszy zewnętrznym inwestorom, zarządzając od tego momentu wyłącznie rodzinnym majątkiem o wartości 24,5 miliarda dolarów. Pozwoliło mu to uniknąć restrykcyjnych przepisów amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC).

Strategia inwestycyjna: Teoria refleksyjności

Jednym z kluczowych wkładów George’a Sorosa w teorię finansów jest jego ogólna teoria refleksyjności dla rynków kapitałowych. Teoria ta zakłada, że wartości rynkowe nie są jedynie odzwierciedleniem obiektywnych czynników, ale są również kształtowane przez subiektywne, często omylne idee i przekonania uczestników rynku. To wzajemne oddziaływanie między uczestnikami a rynkiem prowadzi do powstawania baniek spekulacyjnych oraz cykli „hossy i bessy”. Ta teoretyczna podstawa stanowiła ważny element jego strategii inwestycyjnych, pozwalając mu przewidywać i wykorzystywać rynkowe fluktuacje.

Działalność filantropijna i majątek

Skala darowizn i Open Society Foundations

George Soros jest powszechnie uznawany za jednego z największych filantropów na świecie. Na rzecz Open Society Foundations przekazał ponad 32 miliardy dolarów, z czego 15 miliardów dolarów zostało już rozdysponowane na realizację celów statutowych organizacji. Stanowi to znaczną część jego pierwotnego majątku, obliczanego na 64%. Według danych z maja 2025 roku, jego majątek netto szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów, co jest ułamkiem jego pierwotnej fortuny, wynikającym z ogromnej skali darowizn. W 2020 roku magazyn „Forbes” uznał go za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie, biorąc pod uwagę procentowy udział przekazanego majątku netto w stosunku do całości fortuny.

Warto wiedzieć: Działalność George’a Sorosa poprzez Open Society Foundations obejmuje wspieranie postępowej i liberalnej agendy politycznej, co czyni go postacią budzącą kontrowersje wśród europejskich nacjonalistów.

Wsparcie dla edukacji i inicjatyw obywatelskich

Działalność filantropijna George’a Sorosa obejmuje szeroki zakres inicjatyw. Jest on fundatorem jednego z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University) w jego rodzinnym Budapeszcie. Jego zaangażowanie w rozwój edukacji jest znaczące. Wczesna działalność filantropijna rozpoczęła się już między 1979 a 2011 rokiem, kiedy to przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne. Do 2017 roku kwota ta wzrosła do 12 miliardów dolarów wydanych na inicjatywy obywatelskie, walkę z ubóstwem oraz przyznawanie stypendiów.

Wsparcie finansowe i aktywność George’a Sorosa w późnych latach 80. i wczesnych 90. XX wieku odegrały istotną rolę w procesie upadku komunizmu w Europie Wschodniej.

Kluczowe daty w życiu George’a Sorosa

Ciekawostki i mniej znane fakty

Doświadczenia z okresu II wojny światowej

Młodość George’a Sorosa przypadła na burzliwy okres II wojny światowej. Jako trzynastolatek przeżył nazistowską okupację Węgier. Jego rodzina zdołała uniknąć deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie. Sam Soros podawał się za chrześcijańskiego chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo. W czasie wojny, mimo młodego wieku, został zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Jednak po ostrzeżeniu ojca o ich treści, zaprzestał wykonywania tego zadania.

Paradoksalnie, Soros określił rok 1944 jako „najszczęśliwszy w swoim życiu”. Powodem było to, że mógł z bliska obserwować heroizm swojego ojca, który podejmował wysiłki w celu ratowania ludzi. Te doświadczenia z okresu wojny z pewnością ukształtowały jego późniejsze poglądy i zaangażowanie w promowanie otwartych społeczeństw.

Praca i wsparcie podczas studiów

Podczas studiów w Londynie, aby zapewnić sobie utrzymanie, George Soros podejmował się różnorodnych prac fizycznych. Pracował jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W okresach trudności finansowych otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów, co pokazuje, jak ważne było dla niego zdobycie wykształcenia mimo materialnych przeszkód.

Warto wiedzieć: George Soros był celem nieudanej próby zamachu, co wiązało się z jego aktywnością polityczną i licznymi groźbami, jakie otrzymywał ze strony przeciwników ideologicznych.

Kontrowersje i teorie spiskowe

Zarzuty insider tradingu i wyroki

Kariera finansowa George’a Sorosa nie była pozbawiona trudnych momentów i kontrowersji. Został skazany za wykorzystywanie poufnych informacji (insider trading) w związku z transakcjami dotyczącymi akcji banku Société Générale. Jest to jeden z niewielu incydentów, które stanowią cień na jego imponującej karierze finansowej.

Krytyka polityczna i teorie spiskowe

George Soros jest centralną postacią licznych teorii spiskowych, często propagowanych przez środowiska skrajnie prawicowe. Przedstawiany jest w nich jako „władca marionetek”, stojący za globalnymi spiskami, a ataki te są nierzadko określane jako antysemickie. W 2018 roku „The New York Times” zauważył, że teorie spiskowe na jego temat przeniknęły do głównego nurtu amerykańskiej polityki, stając się powszechnymi niemal w każdym zakątku Partii Republikańskiej. Jego działalność polityczna, wspierana przez Open Society Foundations, która promuje liberalne i postępowe cele, budzi sprzeciw i krytykę ze strony europejskich nacjonalistów, a jego działania są często przedmiotem oskarżeń o destabilizowanie porządku prawnego i próby obalania rządów.

Podsumowanie

George Soros, jako inwestor i filantrop, stanowi przykład postaci, której determinacja, wizja i ogromne zasoby finansowe mogą prowadzić do znaczących, wielowymiarowych zmian – zarówno w świecie finansów, jak i w kształtowaniu społeczeństw otwartych na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros