Marlon Brando: Ikona kina, buntownik i geniusz aktorstwa

1

Marlon Brando Jr., urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska, pozostaje jedną z najbardziej ikonicznych i wpływowych postaci w historii kina. Na przestrzeni swojej długiej kariery, która zakończyła się 1 lipca 2004 roku w Los Angeles, aktor wykształcił i spopularyzował metodę aktorską, która zrewolucjonizowała sposób pracy przed kamerą. Choć często kojarzony z rolami o włoskich korzeniach, jego dziedzictwo kulturowe jest bardziej złożone i sięga korzeni niemieckich, holenderskich, angielskich i irlandzkich. Jego życie prywatne obfitowało w burzliwe związki, trzykrotne małżeństwa i stworzenie rodziny składającej się z jedenastu dzieci, a jego kariera, choć pełna triumfów, była również naznaczona wyzwaniami i kontrowersjami.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [lipiec 2004] miał 80 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaiä).
• Dzieci: 11 dzieci.
• Zawód: Aktor.
• Główne osiągnięcie: Rewolucjonizacja metody aktorskiej, dwukrotny zdobywca Oscara.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Dane biograficzne

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Jego dziedzictwo jako jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina jest niepodważalne. Choć jego najbardziej pamiętne kreacje, takie jak Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, mogły sugerować włoskie pochodzenie, Brando nie był Włochem. Jego przodkowie pochodzili głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. W 1995 roku, podczas wywiadu w Irlandii, aktor podkreślał swoje silne poczucie przynależności do irlandzkich korzeni, stwierdzając, że nigdzie nie czuł się bardziej „u siebie”.

Pochodzenie i tożsamość

Tożsamość kulturowa Marlona Brando była bardziej złożona niż sugerowały to jego popularne role. Jego korzenie europejskie, głównie północno-zachodnie, stanowiły ciekawy kontrast z niektórymi jego najbardziej rozpoznawalnymi postaciami. W późniejszych latach życia aktor otwarcie wyrażał swoje przywiązanie do dziedzictwa irlandzkiego, co dodawało kolejny wymiar do jego bogatej osobowości.

Rodzina i życie prywatne Marlona Brando

Rodzice i rodzeństwo

Ojciec Marlona Brando, Marlon Brando Sr., był handlowcem, a matka, Dorothy Pennebaker, aktorką teatralną, której pasja do sceny prawdopodobnie zainspirowała syna. Brando miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również wybrała karierę aktorską, oraz Frances. Wczesne życie aktora było naznaczone silną więzią z rodzinną gospodynią, a jej odejście wywołało u niego trwałe poczucie porzucenia, co miało wpływ na jego późniejsze relacje.

Małżeństwa i związki

Życie uczuciowe Marlona Brando było skomplikowane. Aktor był trzykrotnie żonaty: z Anną Kashfi, Movitą Castanedą oraz Taritą Teriipaią, którą poznał na planie „Buntu na Bounty”. Formalne związki były jednak tylko częścią jego burzliwego życia osobistego, naznaczonego licznymi relacjami.

Dzieci Marlona Brando

Marlon Brando był ojcem jedenaściorga dzieci. Wśród nich najbardziej znani w mediach byli syn Christian i córka Cheyenne. Ich życie było naznaczone tragediami, co stanowiło bolesny aspekt życia prywatnego aktora i przyczyniło się do jego publicznych zmagań w ostatnich dekadach życia.

Przyjaźnie

Przez całe życie, od 1930 roku aż do swojej śmierci w 1973 roku, Marlon Brando utrzymywał bliską przyjaźń z aktorem Wallym Coxem. Poznali się w dzieciństwie, a ich więź przetrwała dekady, stanowiąc jeden z nielicznych stałych punktów w burzliwym życiu aktora. Cox był dla Brando ważną postacią wspierającą.

Kariera zawodowa Marlona Brando

Początki i debiut

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z pionierów, którzy wprowadzili system Stanisławskiego oraz aktorstwo metodologiczne (Method Acting) do głównego nurtu kina. Ta technika, zgłębiana pod okiem Stelli Adler, zrewolucjonizowała grę aktorską w Hollywood. Na Broadwayu zadebiutował w 1944 roku w sztuce „I Remember Mama”, a jego status wschodzącej gwiazdy potwierdziła rola Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem” (1947) Tennessee Williamsa. Filmowym debiutem był „The Men” (1950), gdzie wcielił się w sparaliżowanego weterana, do roli przygotowując się, spędzając miesiąc w szpitalu dla weteranów.

Przełomowe role i sukcesy w latach 50.

Lata 50. XX wieku ugruntowały pozycję Marlona Brando jako ikony kina. Stał się symbolem buntu grając Johnny’ego Strablera w „The Wild One” (1953), a jego wizerunek na motocyklu stał się natychmiast rozpoznawalny. Kolejnym kamieniem milowym była rola w filmie „Na nabrzeżach” (1954), za którą otrzymał swojego pierwszego Oscara. W tym samym okresie zagrał również w „Viva Zapata!” (1952) i „Juliusz Cezar” (1953), umacniając swoją pozycję jako jednego z kluczowych aktorów pokolenia.

Powrót na szczyt i późniejsze lata kariery

Po pewnym spadku popularności w latach 60., Marlon Brando powrócił na szczyt w 1972 roku rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, która do dziś jest uważana za jedną z najwybitniejszych kreacji w historii kina i przyniosła mu drugiego Oscara. Następnie zagrał w kontrowersyjnym „Ostatnim tangu w Paryżu” (1972), a w 1979 roku wcielił się w rolę w „Czasie apokalipsy”, gdzie jego pojawienie się na planie z dużą nadwagą zmusiło reżysera Francisa Forda Coppolę do nietypowych rozwiązań.

Debiut reżyserski

W 1961 roku Marlon Brando podjął się reżyserii westernu „One-Eyed Jacks”, w którym zagrał również główną rolę. Choć film nie odniósł spektakularnego sukcesu, był to ważny etap w jego karierze, pozwalający na eksplorację innych aspektów produkcji filmowej.

Ostatnie występy filmowe

Ostatnie lata kariery aktora obejmowały role w filmach takich jak „Wyspa doktora Moreau” (1996) oraz „Rozgrywka” (The Score, 2001), gdzie wystąpił u boku Roberta De Niro. Te późniejsze występy, choć nie dorównywały wcześniejszym dokonaniom, stanowiły symboliczne zakończenie kariery aktora, który przez dekady kształtował światowe kino.

Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando

Nagrody Akademii (Oscary)

Marlon Brando zdobył dwa Oscary dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Pierwszą statuetkę otrzymał za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (1954), a drugą za postać Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (1972). Te nagrody są ukoronowaniem jego niezwykłej kariery i potwierdzeniem statusu jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia.

Inne prestiżowe nagrody

Talent Marlona Brando został doceniony przez liczne prestiżowe instytucje. Otrzymał dwie nagrody Złotego Globu, trzy nagrody BAFTA oraz nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes. W 1979 roku przyznano mu również nagrodę Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego za występ w miniserialu „Roots: The Next Generations”, co świadczy o jego wszechstronności.

Nominacje do nagród

Niezwykłe osiągnięcia aktorskie Marlona Brando potwierdza fakt ośmiokrotnej nominacji do Nagrody Akademii. Wśród filmów, za które był nominowany, znajdują się takie dzieła jak „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Ostatnie tango w Paryżu” oraz „Sucha biała pora”. Te liczne nominacje świadczą o stałym docenianiu jego talentu przez Akademię Filmową przez wiele lat kariery.

Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando

Skandal na rozdaniu Oscarów

W 1973 roku Marlon Brando wywołał jeden z największych skandali w historii rozdania Oscarów, odmawiając przyjęcia statuetki za rolę w „Ojcu chrzestnym” i wysyłając na scenę Sacheen Littlefeather w swoim imieniu. Protest ten miał na celu zwrócenie uwagi na złe traktowanie rdzennych Amerykanów przez Hollywood.

Kontrowersje związane z filmem „Ostatnie tango w Paryżu”

Film „Ostatnie tango w Paryżu” (1972) wzbudził ogromne kontrowersje, głównie ze względu na śmiałe sceny erotyczne. Relacje Brando z reżyserem Bernardo Bertoluccim i aktorką Marią Schneider były napięte, a sam film stał się obiektem debat dotyczących etyki filmowej.

Zachowanie na planie filmowym

Marlon Brando był znany z trudnego charakteru na planie filmowym, często odmawiając uczenia się kwestii na pamięć i żądając korzystania z tablic z tekstem (cue cards). Takie zachowanie, choć świadczyło o jego specyficznym podejściu do pracy, nierzadko stwarzało wyzwania dla ekipy filmowej.

Problemy życiowe w późnych latach

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone poważnymi problemami. Jego dzieci borykały się z kłopotami prawnymi, a sam aktor publicznie zmagał się z zaburzeniami nastroju i znaczną nadwagą, co stanowiło trudne tło dla jego późnych lat.

Zdrowie Marlona Brando

Problemy zdrowotne w młodości

Kariera wojskowa Marlona Brando została przekreślona przez kontuzję kolana, znaną jako „trick knee”, nabytą podczas gry w futbol. Ta dolegliwość wpłynęła na jego życie od najmłodszych lat.

Problemy zdrowotne w późniejszych latach

W późniejszych latach życia Marlon Brando zmagał się z licznymi problemami zdrowotnymi, w tym znaczną nadwagą. Te dolegliwości ograniczały jego aktywność zawodową i prywatną, stanowiąc trudne wyzwanie dla aktora.

Ciekawostki z życia i kariery Marlona Brando

Edukacja i początki kariery

Jako uczeń Libertyville High School, Marlon Brando wykazywał talent sportowy i aktorski, ale jego wyniki w innych przedmiotach były słabe, co doprowadziło do wydalenia ze szkoły w 1941 roku. Kolejne usunięcie ze Shattuck Military Academy podkreśla jego buntowniczy charakter. Przed karierą aktorską pracował fizycznie jako kopacz rowów.

Podejście do aktorstwa i nauki

Marlon Brando był znany ze swojego unikalnego podejścia do aktorstwa. Uważał Stellę Adler za swoją jedyną mentorkę, publicznie wyrażając negatywne opinie o Lee Strasbergu. Jego metody były innowacyjne i stanowiły fundament jego rozwoju artystycznego.

Charakterystyczne cechy ról

Brando stosował nietypowe metody charakteryzacji, jak wkładanie waty do ust w „Ojcu chrzestnym”, aby nadać postaciom głębi. Jego rola w „Czasie apokalipsy” jest legendarna również ze względu na jego pojawienie się na planie z dużą nadwagą.

Zarobki i postrzeganie zawodu aktora

Marlon Brando był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę. Mimo ogromnej sławy i sukcesów finansowych, często wyrażał pogardę dla zawodu aktora, nazywając go zajęciem dla ludzi niedojrzałych.

Działalność społeczna

Przez lata Marlon Brando aktywnie wspierał ruchy na rzecz praw obywatelskich, w tym działalność Czarnych Panter. Jego zaangażowanie społeczne świadczyło o jego głębokich przekonaniach i chęci wpływania na pozytywne zmiany w społeczeństwie.

Prywatna wyspa

W poszukiwaniu prywatności, Marlon Brando kupił własną wyspę na Pacyfiku – atol Tetiaroa w Polinezji Francuskiej. To miejsce stało się jego azylem, gdzie mógł znaleźć spokój z dala od zgiełku show-biznesu.

Nagrody i osiągnięcia

Oscary

Marlon Brando zdobył dwa Oscary dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.

• Pierwszy Oscar: za rolę dokera w „Na nabrzeżach” (1954).
• Drugi Oscar: za postać Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (1972).

Inne nagrody i nominacje

Oprócz Oscarów, talent Brando został doceniony wielokrotnie. Był ośmiokrotnie nominowany do Nagrody Akademii, a jego osiągnięcia obejmują również:

• Dwie nagrody Złotego Globu.
• Trzy nagrody BAFTA.
• Nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes.
• Nagrodę Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego za występ w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979).

Warto wiedzieć: Marlon Brando był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę, co świadczy o jego ogromnej wartości rynkowej i wpływie na przemysł filmowy.

Podsumowanie

Marlon Brando, poprzez swoją rewolucyjną metodę aktorską i niezapomniane kreacje, na zawsze odmienił oblicze kina, stając się symbolem artystycznej odwagi i wpływu na pokolenia. Jego dziedzictwo jako jednego z najwybitniejszych aktorów w historii pozostaje niezachwiane, inspirując kolejne generacje twórców.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando