Maria Callas: Primadonna stulecia, ikona opery, diwa wokalistyki

0

Maria Callas, znana na całym świecie jako „La Divina”, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych śpiewaczek operowych XX wieku, rewolucjonizującą sztukę wokalną swoim niezwykłym talentem dramatycznym i technicznym. Urodzona 2 grudnia 1923 roku w Nowym Jorku, zmarła 16 września 1977 roku w Paryżu, mając 53 lata. Jej życie osobiste, naznaczone burzliwym romansem z greckim potentatem Arystotelesem Onassisem, równie mocno przyciągało uwagę mediów, co jej spektakularne występy na scenach operowych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na wrzesień 1977 roku miała 53 lata.
• Żona/Mąż: Była zamężna z Giovannim Battistą Meneghinim, a następnie związana z Arystotelesem Onassisem.
• Dzieci: Brak informacji o posiadaniu dzieci.
• Zawód: Śpiewaczka operowa (sopran).
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie sztuki operowej, okrzyknięta „La Divina” (Boska).

Podstawowe informacje o Marii Callas

Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou, znana światu jako Maria Callas, przyszła na świat w Nowym Jorku, a jej niezwykły talent muzyczny i dramatyczny szybko przyniósł jej przydomek „La Divina”, czyli Boska. Leonard Bernstein, wybitny dyrygent, określił ją mianem „Biblii opery”, co podkreślało jej niekwestionowany status i autorytet w świecie sztuki wokalnej. Artystka zmarła w Paryżu, a zgodnie z jej ostatnią wolą, prochy Marii Callas zostały rozproszone nad Morzem Egejskim. W 1966 roku, w wyniku skomplikowanej sytuacji prawnej i osobistej, zrzekła się obywatelstwa amerykańskiego.

Rodzina i życie prywatne Marii Callas

Dzieciństwo i relacje rodzinne

Rodzice Marii Callas, George Kalogeropoulos i Elmina Evangelia „Litsa” Demes, tworzyli niedobrane małżeństwo. Ojciec był człowiekiem spokojnym, podczas gdy matka, pełna energii, marzyła o życiu w świecie sztuki. Maria miała dwoje rodzeństwa: siostrę Yakinthi, znaną jako Jackie, oraz brata Vassilisa, który zmarł na zapalenie opon mózgowych latem 1922 roku. Relacja Marii z matką była skrajnie toksyczna; Litsa faworyzowała piękniejszą siostrę Jackie, a Marię nazywała „brzydkim kaczątkiem”. Matka zmuszała ją do śpiewania i zarabiania pieniędzy już od 5. roku życia, co Callas po latach opisywała jako odebranie jej dzieciństwa.

Warto wiedzieć: Matka przez pierwsze cztery dni po porodzie odmawiała nawet spojrzenia na noworodka, a jako dziecko Maria czuła się niechciana, ponieważ jej matka Litsa była rozczarowana, że Maria nie urodziła się chłopcem.

Małżeństwa i związki

W 1949 roku Maria wyszła za mąż za Giovanniego Battistę Meneghiniego. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1959 roku, kiedy to artystka związała się z greckim potentatem transportowym Arystotelesem Onassisem. Romans z Onassisem stał się skandalem światowego formatu, doprowadzając do rozwodu Onassisa z jego ówczesną żoną. Romans z Arystotelesem Onassisem, jednym z najbogatszych ludzi świata, był jednym z najbardziej głośnych związków w historii, łączącym primadonnę operową z magnatem morskim.

Kariera i edukacja muzyczna Marii Callas

Początki edukacji i debiut

Edukację muzyczną Maria Callas rozpoczęła w Grecji w wieku 13 lat, po tym jak jej matka w 1937 roku wróciła z córkami do Aten. Początkowo uczyła się u Marii Trivelli w Greckim Konserwatorium Narodowym, która dostrzegając w niej fenomenalny talent, uczyła ją za darmo. Jej profesjonalny debiut operowy miał miejsce w lutym 1941 roku w małej roli Beatrice w operetce „Boccaccio” Franza von Suppé. Debiutowała mimo wrogości innych śpiewaczek, które próbowały utrudniać jej występy. Przełomem w jej wczesnej karierze była rola Toski w sierpniu 1942 roku.

Kiedy opuszczała Grecję we wrześniu 1945 roku, miała już na koncie 56 występów w siedmiu różnych operach.

Kluczowe mentorki i rozwój artystyczny

Kluczową mentorką Callas była hiszpańska sopranistka Elvira de Hidalgo, u której Maria uczyła się w Konserwatorium Ateńskim. Spędzała w konserwatorium po 10 godzin dziennie, chłonąc wiedzę nawet podczas lekcji najmniej zdolnych uczniów. Elvira de Hidalgo nauczyła ją „sekretów” prawdziwego bel canto, kładąc nacisk na lekkość i elastyczność głosu.

W 1944 roku odniosła wielki sukces jako Leonora w greckojęzycznej produkcji „Fidelio” Beethovena, wystawianej w starożytnym Odeonie Heroda Attyka.

Przełomowe role i uznanie

Za partię Marty w operze „Tiefland” otrzymała entuzjastyczne recenzje, a krytycy zaczęli nazywać ją „gwiazdą na greckim firmamencie”. Jej kariera nabrała tempa po występach w Teatro La Fenice w Wenecji, gdzie wykonała partie w operach „Tristan i Izolda” oraz „Parsifal”. Występy te otworzyły jej drzwi do największych scen operowych świata, w tym do La Scali w Mediolanie, gdzie zadebiutowała w 1950 roku. Callas była ceniona za technikę bel canto oraz niezwykle szeroki repertuar, który obejmował zarówno opery Donizettiego, Belliniego i Rossiniego, jak i dramaty Wagnera. Jej głos charakteryzował się ogromną skalą i dramatyczną ekspresją, co pozwalało jej na błyskotliwe wykonywania partii koloraturowych, jak i tych wymagających potężnej siły dramatycznej. Początkowo błędnie klasyfikowano ją jako kontralt; dopiero Maria Trivelli odkryła, że Maria jest w rzeczywistości sopranem dramatycznym. Artystka słynęła z fanatycznego oddania studiom muzycznym – potrafiła ćwiczyć pięć lub sześć godzin dziennie. W ciągu zaledwie sześciu miesięcy nauki u Trivelli opanowała najtrudniejsze arie światowego repertuaru. Jej niezwykła zdolność do szybkiego uczenia się partii i głębokie zrozumienie postaci sprawiły, że stała się jedną z najbardziej poszukiwanych primadonn swoich czasów. Występy Marii Callas w Metropolitan Opera w Nowym Jorku i Covent Garden w Londynie potwierdziły jej status divy operowej. Poślubienie Giovanniego Battisty Meneghiniego w 1949 roku miało zapewnić jej stabilność w życiu osobistym, która jednak została zakłócona przez romans z Arystotelesem Onassisem w 1959 roku.

Sztuka wokalna i repertuar Marii Callas

Technika i styl śpiewu

Maria Callas była ceniona za mistrzowskie opanowanie techniki bel canto, która pozwoliła jej na wykonywanie najtrudniejszych partii w operach Rossiniego, Belliniego i Donizettiego. Jej głos charakteryzował się niezwykłą skalą, bogactwem barwy i dramatyczną ekspresją, co pozwalało jej na pełne oddanie emocji zawartych w muzyce. Początkowo błędnie klasyfikowana jako kontralt, dzięki swojej mentorkce Marii Trivelli odkryła, że jest w rzeczywistości sopranem dramatycznym. Elvira de Hidalgo nauczyła ją „sekretów” prawdziwego bel canto, kładąc nacisk na lekkość, elastyczność i precyzję wykonania. Ta wszechstronność pozwalała jej na błyskotliwe wykonywania partii koloraturowych, jak i tych wymagających potężnej siły dramatycznej.

Szeroki repertuar

Repertuar Marii Callas był niezwykle szeroki i obejmował dzieła od epoki baroku po muzykę XX wieku. Szczególnie znana była z interpretacji ról w operach takich kompozytorów jak Vincenzo Bellini („Norma”), Gaetano Donizetti („Lucia di Lammermoor”), Giuseppe Verdi („La Traviata”, „Aida”) czy Giacomo Puccini („Tosca”, „Madama Butterfly”). Jej zdolność do wykonywania partii koloraturowych, które zazwyczaj zarezerwowane są dla sopranów koloraturowych, w połączeniu z dramatyczną siłą głosu, czyniła jej interpretacje unikatowymi. Ukończyła edukację muzyczną w Atenach, gdzie po sukcesach w Grecji, rozpoczęła międzynarodową karierę, występując na największych scenach operowych świata. Jej debiut w La Scali w Mediolanie w 1950 roku zapoczątkował erę, w której stała się niekwestionowaną primadonną assoluta. Jej talent został doceniony przez krytyków i publiczność na całym świecie, stając się uosobieniem operowego geniuszu. Jej występy z Arystotelesem Onassisem, choć miały miejsce poza sceną operową, również budziły ogromne zainteresowanie.

Osiągnięcia i nagrody Marii Callas

Maria Callas została uhonorowana tytułem Commendatore Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (OMRI), co jest wyrazem uznania dla jej wkładu w kulturę. Pośmiertnie otrzymała prestiżową nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości, potwierdzając jej nieprzemijający wpływ na świat muzyki. Nawet dekady po śmierci, Maria Callas pozostaje jedną z najlepiej sprzedających się wokalistek muzyki klasycznej, co świadczy o jej trwałej popularności i znaczeniu. Jej biografia jest inspiracją dla wielu młodych artystów. Jej ostatni występ miał miejsce w 1974 roku, co zakończyło jej aktywną karierę sceniczną.

Zdrowie i wyzwania Marii Callas

Maria Callas zmagała się z dużą krótkowzrocznością, która na scenie sprawiała, że była niemal ślepa. Ta wada wzroku dodawała jej występom dodatkowego napięcia i wymagała od niej perfekcyjnej orientacji w przestrzeni. W połowie kariery artystka przeszła drastyczną kurację odchudzającą, tracąc znaczną wagę. Według wielu badaczy, nagła utrata wagi mogła przyczynić się do późniejszego spadku formy wokalnej i przedwczesnego zakończenia kariery.

Kontrowersje i skandale związane z Marią Callas

Prasa brukowa przez lata żyła rzekomą rywalizacją między Callas a włoską sopranistką Renatą Tebaldi. Callas była znana z wybuchowego temperamentu, co często stawało się pożywką dla mediów. Media chętnie opisywały jej kłótnie z dyrekcjami teatrów operowych oraz trudne zachowania podczas prób. W 1955 roku magazyn „Time” opisał sytuację, w której Maria odmówiła matce pomocy finansowej. Sugerowała matce, by poszła do pracy lub „wyskoczyła z okna”, co tłumaczyła brakiem wdzięczności za zniszczone dzieciństwo.

Romans z Arystotelesem Onassisem, żonatym wówczas mężczyzną, wywołał międzynarodowy skandal. Po rozstaniu z Onassisem, Maria Callas przeżyła okres głębokiego kryzysu, który wpłynął na jej dalsze życie i karierę.

Ciekawostki z życia Marii Callas

Jej ojciec George dwukrotnie skracał nazwisko rodowe Kalogeropoulos – najpierw na Kalos, a ostatecznie na Callas, aby ułatwić wymowę Amerykanom. Maria potrafiła opanować nową rolę w rekordowo krótkim czasie, co budziło podziw w całym środowisku operowym.

• Jej prochy zostały skradzione z cmentarza Père-Lachaise w 1979 roku, a po odnalezieniu rozproszone zgodnie z jej wolą.
• Artystka zmarła w Paryżu w wieku 53 lat, a jej prochy, zgodnie z ostatnią wolą, zostały rozproszone nad Morzem Egejskim.

Maria Callas, przezwyciężając liczne trudności życiowe i zawodowe, zapisała się w historii muzyki jako niekwestionowana „La Divina”. Jej niezwykły talent, dramatyczna interpretacja ról i unikalna technika wokalna zrewolucjonizowały sztukę operową, czyniąc ją jedną z najbardziej wpływowych postaci XX wieku. Mimo burzliwego życia osobistego i licznych wyzwań, jej dziedzictwo artystyczne trwa do dziś, inspirując kolejne pokolenia śpiewaków i melomanów na całym świecie. Jej wpływ na muzykę klasyczną jest niepodważalny, a jej głos na zawsze pozostanie symbolem operowego geniuszu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Callas