John Young: Astronauta, który pilotował wahadłowiec i zmarł po misjach kosmicznych

2

John Watts Young, urodzony 24 września 1930 roku w San Francisco, był jednym z najwybitniejszych amerykańskich astronautów, którego życie i kariera na zawsze zapisały się w annałach eksploracji kosmosu. Jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu, Young posiadał unikalne doświadczenie, będąc jedynym astronautą NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Jego niezwykła podróż przez przestrzeń kosmiczną zakończyła się 5 stycznia 2018 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo niezłomnej odwagi i pionierskiego ducha.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W momencie śmierci miał 87 lat.
• Żona/Mąż: Brak danych w dostarczonym artykule.
• Dzieci: Brak danych w dostarczonym artykule.
• Zawód: Astronauta, pilot wojskowy.
• Główne osiągnięcie: Dziewiąty człowiek na Księżycu, dowódca pierwszego lotu promu kosmicznego.

Podstawowe informacje o Johnie Youngu

John Watts Young, urodzony 24 września 1930 roku w San Francisco, stał się jedną z kluczowych postaci w historii amerykańskiego programu kosmicznego. Jego życie zakończyło się 5 stycznia 2018 roku w Houston, w wieku 87 lat. Pośmiertnie został uhonorowany miejscem na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co było wyrazem najwyższego uznania dla jego zasług jako bohatera narodowego i pioniera kosmosu. Young zapisał się w historii jako dziewiąty człowiek, który stanął na powierzchni Księżyca, pełniąc funkcję dowódcy misji Apollo 16 w 1972 roku. Jego wszechstronność i doświadczenie są nieporównywalne – jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym (Space Shuttle).

Życie prywatne i rodzinne Johna Younga

Dzieciństwo Johna Younga przypadło na trudne czasy Wielkiego Kryzysu, co wiązało się z częstymi przeprowadzkami jego rodziny. W wieku pięciu lat doświadczył rodzinnej tragedii, gdy u jego matki zdiagnozowano schizofrenię, co skutkowało jej stałym umieszczeniem w szpitalu stanowym. Okres II wojny światowej przyniósł kolejne wyzwania; po ataku na Pearl Harbor, ojciec Johna wstąpił do marynarki, pozostawiając młodego Johna i jego brata pod opieką gospodyni domowej. Już w czasach studenckich, podczas nauki w Georgia Institute of Technology, John Young wykazywał cechy przywódcze, należąc do elitarnego ANAK Society.

Kariera wojskowa Johna Younga

Służba wojskowa stanowiła fundamentalny etap w życiu Johna Younga, przygotowując go do przyszłych wyzwań w przestrzeni kosmicznej. Podczas wojny w Korei, jako oficer artylerii, służył na niszczycielu USS Laws, operując na Morzu Japońskim. Jego kariera wojskowa rozwijała się w kierunku lotnictwa; jako pilot testowy w Naval Air Test Center blisko współpracował z Jamesem Lovellem. Wspólnie testowali systemy uzbrojenia nowoczesnych myśliwców F-4 Phantom II. W 1962 roku, pilotując F-4 Phantom II, John Young ustanowił dwa światowe rekordy czasu wznoszenia, osiągając imponującą wysokość 25 000 metrów w zaledwie 227,6 sekundy. Swoją karierę w marynarce wojennej zakończył we wrześniu 1976 roku w stopniu komandora (captain).

Kariera w NASA – Pionierskie misje i osiągnięcia

Misje Gemini

John Young został wybrany do NASA w 1962 roku, stając się częścią drugiej grupy astronautów (NASA Astronaut Group 2). Jego pierwsze kroki w kosmosie miały miejsce w marcu 1965 roku podczas misji Gemini 3. Wraz z Gusem Grissomem, przeprowadził pierwsze testy manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie, co było kluczowe dla rozwoju przyszłych misji. Następnie, podczas misji Gemini 10 w 1966 roku, jako dowódca, John Young ustanowił ówczesny rekord wysokości lotu załogowego, osiągając 763 km. Te misje programu Gemini, kluczowe dla rozwoju technologii kosmicznych, stanowiły fundament pod przyszłe podróże na Księżyc.

Misje Apollo

W 1969 roku, podczas misji Apollo 10, John Young stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie orbitował wokół Księżyca. Był to preludium do historycznego lądowania. Jego największym osiągnięciem było dowodzenie misją Apollo 16 w kwietniu 1972 roku. Podczas pobytu na powierzchni Księżyca w rejonie Wyżyny Kartezjusza, spędził trzy dni, badając księżycowe podłoże. Zebrał imponującą ilość 95 kg próbek skał i pokonał ponad 26 km na pokładzie łazika księżycowego LRV. Udział w programie Apollo i stanie na powierzchni srebrnego globu umocniły jego pozycję jako jednego z najważniejszych astronautów w historii.

Program promów kosmicznych

Po zakończeniu programu Apollo, John Young kontynuował swoją karierę w NASA, stając się kluczową postacią w programie promów kosmicznych. W 1981 roku dowodził historycznym, pierwszym lotem promu kosmicznego Columbia (STS-1). Misja ta była uznawana za niezwykle ryzykowną, a jej powodzenie otworzyło nowy rozdział w eksploracji kosmosu. Young pełnił również kluczową funkcję szefa Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office) w latach 1974–1987, nadzorując szkolenie i rozwój kolejnych pokoleń astronautów. Jego emerytura z NASA nastąpiła 31 grudnia 2004 roku, zamykając najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, trwającą ponad cztery dekady.

Nagrody i osiągnięcia

John Young został uhonorowany prestiżowym Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor), co podkreśla znaczenie jego dokonań dla narodu amerykańskiego i eksploracji kosmosu. Jego osiągnięcia obejmują łącznie 34 dni, 19 godzin i 39 minut spędzonych w przestrzeni kosmicznej, co jest imponującym wynikiem. W ramach swoich misji wykonał trzy spacery kosmiczne (EVA), które łącznie trwały ponad 20 godzin, co świadczy o jego zaangażowaniu i wytrzymałości w ekstremalnych warunkach kosmicznych. Young był jednym z zaledwie dwóch ludzi, którzy brali udział zarówno w programie Apollo, jak i w lotach promów kosmicznych.

John Young jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym (Space Shuttle).

Kluczowe misje kosmiczne Johna Younga

Kontrowersje i incydenty

Kariera Johna Younga nie była pozbawiona incydentów i kontrowersji. Podczas misji Gemini 3 wywołał skandal polityczny, przemycając na pokład kanapkę z peklowaną wołowiną (corned beef sandwich). Ten drobny na pierwszy rzut oka incydent doprowadził do przesłuchań przed komisją Kongresu USA w sprawie złamania procedur bezpieczeństwa żywności. Innym nieprzyjemnym doświadczeniem był gwałtowne szarpnięcie kapsuły podczas lądowania misji Gemini 3, które rzuciło astronautów na przednią szybę, uszkadzając wizjery w ich hełmach. W trakcie misji Gemini 10, John Young i Michael Collins doznali silnego podrażnienia oczu spowodowanego związkiem przeciwmgielnym używanym w hełmach.

Ciekawostki z życia Johna Younga

Podczas studiów na Georgia Institute of Technology, John Young brał udział w rejsach szkoleniowych na pancerniku USS Missouri, gdzie spotkał Thomasa Stafforda. Jego udział w programach Gemini, Apollo i promów kosmicznych czyni go postacią wyjątkową w historii lotów kosmicznych. Jego oficjalne przejście na emeryturę z NASA nastąpiło 31 grudnia 2004 roku, co zakończyło najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, trwającą ponad cztery dekady. John Young jest postacią, której życiorys stanowi inspirację dla pokoleń badaczy kosmosu.

John Watts Young był legendarnym astronautą, którego wszechstronność, odwaga i niezwykłe umiejętności pozwoliły mu na osiągnięcie pionierskich sukcesów w eksploracji kosmosu. Od pierwszych kroków na Księżycu podczas misji Apollo 16, po dowodzenie pierwszym lotem promu kosmicznego Columbia, jego kariera stanowiła kamień milowy w historii ludzkości. Jego życiorys jest dowodem na to, że determinacja, pasja i nieustanne dążenie do przekraczania granic mogą prowadzić do realizacji najśmielszych marzeń i trwałego zapisu w historii nauki i techniki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Young_(astronaut)