Ennio Morricone, jedna z najwybitniejszych postaci w historii muzyki filmowej, urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie. W wieku 91 lat, 6 lipca 2020 roku, zmarł, pozostawiając po sobie nieocenione dziedzictwo twórcze. Jego życie prywatne było związane z żoną Marią Travią, z którą spędził ponad sześć dekad, doczekawszy się czwórki dzieci.
Morricone osiągnął międzynarodową sławę przede wszystkim dzięki swojej wieloletniej i owocnej współpracy z legendarnym reżyserem Sergio Leone, tworząc niezapomniane ścieżki dźwiękowe do wielu kultowych filmów, w tym do gatunku spaghetti westernów, który zrewolucjonizował.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na lipiec 2020 roku miał 91 lat.
- Żona/Mąż: Maria Travia
- Dzieci: Cztery
- Zawód: Kompozytor, dyrygent, trębacz, pianista
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł muzyki klasycznej, zdobycie Oscara za muzykę do filmu „Nienawistna ósemka”.
Kim był Ennio Morricone? Podstawowe informacje o życiu i karierze
Początki i dziedzictwo
Ennio Morricone to postać, której nazwisko jest nierozerwalnie związane z muzyką filmową. Urodzony w Rzymie 10 listopada 1928 roku, zmarł 6 lipca 2020 roku, w wieku 91 lat. Jego dziedzictwo to niezliczone kompozycje, które na trwałe wpisały się w historię kina i muzyki. Jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej płodnych kompozytorów w historii kina, a jego dorobek artystyczny jest imponujący.
Jako wszechstronnie wykształcony muzyk, Ennio Morricone przez całą swoją długą karierę, trwającą od 1946 do 2020 roku, pełnił różnorodne role: kompozytora, orchestratora, dyrygenta, a także czynnego trębacza i pianisty. Jego twórczość obejmowała szerokie spektrum gatunków, od muzyki klasycznej i jazzu, po pop, rock i awangardę. **Jest autorem ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł z zakresu muzyki absolutnej (klasycznej), co czyni go jednym z rekordzistów w branży muzycznej.**
Rodzina i życie prywatne Ennio Morricone
Pochodzenie i wpływ ojca
Ennio Morricone był synem Libery Ridolfi oraz Mario Morricone. Jego ojciec, Mario, był zawodowym trębaczem, grającym w orkiestrach muzyki lekkiej. To właśnie Mario Morricone jako pierwszy nauczył swojego syna czytać nuty oraz grać na kilku instrumentach, kładąc fundament pod jego przyszłą, błyskotliwą karierę muzyczną.
Małżeństwo z Marią Travią
W 1956 roku Ennio Morricone poślubił Marię Travią. **Ich związek trwał nieprzerwanie aż do śmierci kompozytora w 2020 roku.** Maria nie tylko była jego partnerką życiową, ale także aktywnie uczestniczyła w jego pracy artystycznej, pisząc teksty do jego kompozycji. Do najbardziej znanych przykładów jej współpracy należą utwory z nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”.
Wspólna droga z Sergio Leone
Ciekawym zbiegiem okoliczności z dzieciństwa kompozytora jest fakt, że uczęszczał do tej samej szkoły podstawowej co Sergio Leone. Po latach ta szkolna znajomość przerodziła się w jeden z najsłynniejszych duetów reżysersko-kompozytorskich w historii światowej kinematografii.
Kariera zawodowa Ennio Morricone: Od jazzu do światowej sławy
Pierwsze kroki w muzyce i aranżacji
Kariera Morricone rozpoczęła się od gry na trąbce w zespołach jazzowych w latach 40. XX wieku. W 1950 roku zaczął pracować jako aranżer studyjny, przygotowując m.in. utwór „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego. W 1958 roku został zatrudniony przez włoskiego nadawcę publicznego RAI, jednak zrezygnował z pracy już pierwszego dnia, gdy dowiedział się o wewnętrznym przepisie zabraniającym emisji muzyki skomponowanej przez pracowników firmy.
Przełomowy debiut filmowy i praca „ghost writer”
Przełomem w jego karierze filmowej był rok 1961 i debiut przy filmie „Faszysta” w reżyserii Luciano Salce. Wcześniej przez lata pracował jako „ghost writer”, pisząc muzykę, która była oficjalnie przypisywana innym, znanym już kompozytorom. Ta praca pozwoliła mu na rozwijanie warsztatu i eksperymentowanie z różnymi stylami muzycznymi.
Współpraca z Sergio Leone i sukces „Trylogii dolarowej”
**Międzynarodową sławę zyskał w latach 1960–1975 dzięki współpracy z Sergio Leone przy tzw. „Trylogii dolarowej”.** Filmy z tego cyklu, takie jak „Za garść dolarów” (1964), „Za kilka dolarów więcej” (1965) czy „Dobra, zła i brzydka” (1966), zdefiniowały gatunek spaghetti westernów i wprowadziły nowe, innowacyjne brzmienia do muzyki filmowej. **Jego ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” sprzedała się w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy, stając się jednym z najlepiej sprzedających się soundtracków na świecie.**
Hollywoodzkie produkcje i współpraca z legendami kina
W Hollywood Morricone współpracował z największymi reżyserami. Tworzył muzykę do takich hitów jak „Nietykalni” Briana De Palmy, „Coś” Johna Carpentera czy „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino. Jego wszechstronność pozwoliła mu na stworzenie niezapomnianych kompozycji dla filmów w reżyserii Olivera Stone’a. **Jego muzyka do filmu „Le Professionnel” z Jean-Paulem Belmondo, a zwłaszcza utwór „Chi Mai”, zdobyła ogromną popularność.**
Muzyka do kultowych filmów: „Nienawistna ósemka”, „Misja”, „Dobry, zły i brzydki”
Dorobek Ennio Morricone obejmuje ścieżki dźwiękowe do filmów, które stały się klasyką kina. Niezapomniane motywy z „Misji”, mroczne brzmienia „Coś”, czy ikoniczne kompozycje do „Dobrego, złego i brzydkiego” to tylko niektóre przykłady jego geniuszu. Jego muzyka nie tylko podkreślała akcję na ekranie, ale często stawała się integralną częścią dzieła filmowego, nadając mu unikalny charakter. Wpływ jego twórczości słychać w wielu późniejszych produkcjach, inspirując kolejne pokolenia twórców.
Nagrody i osiągnięcia Ennio Morricone
Oscarowe triumfy: Nagroda honorowa i statuetka za „Nienawistną ósemkę”
Po pięciu wcześniejszych nominacjach do Oscara za najlepszą muzykę oryginalną, w tym za filmy „Misja” i „Malèna”, Ennio Morricone zdobył wreszcie upragnioną statuetkę w 2016 roku. **Nagroda przypadła mu za film „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino, co było uhonorowaniem jego długoletniej i wybitnej kariery.** W momencie otrzymania nagrody miał 87 lat.
Uznanie Akademii Filmowej
Już w 2007 roku Amerykańska Akademia Filmowa doceniła całokształt twórczości Morricone, przyznając mu Oscara Honorowego. **Było to wyrazem uznania dla jego „wspaniałego i wieloaspektowego wkładu w sztukę muzyki filmowej”, co podkreślało jego nieocenione zasługi dla kinematografii.**
Kolekcje prestiżowych nagród
Lista nagród Ennio Morricone jest imponująca i świadczy o jego niekwestionowanym geniuszu. Oprócz Oscarów, zdobył również trzy nagrody Grammy, trzy Złote Globy, sześć nagród BAFTA oraz dziesięć statuetek David di Donatello. Do tego dochodzi prestiżowa Polar Music Prize, którą odebrał w 2010 roku, potwierdzając swój status jako jednego z najważniejszych muzyków XX i XXI wieku.
Grammy Hall of Fame dla „Dobrego, złego i brzydkiego”
Ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku została w 2008 roku wprowadzona do Grammy Hall of Fame. **To wyróżnienie podkreśla, jak bardzo wpływowe i rozpoznawalne dzieło stanowiła ta kompozycja w historii muzyki, cementując jej miejsce w panteonie klasyki.** Utwór ten, będący kwintesencją stylu spaghetti westernów, do dziś jest symbolem jego twórczości.
Eksperymenty i innowacje muzyczne Ennio Morricone
Udział w Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza
Ennio Morricone był kluczowym członkiem „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza) w latach 1966–1980. Był to jeden z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych, który zajmował się awangardową improwizacją. Działalność w tej grupie pozwoliła mu na rozwijanie swoich eksperymentalnych wizji muzycznych i poszerzanie horyzontów artystycznych poza konwencjonalne ramy muzyki filmowej.
Współpraca z artystami muzyki popularnej
Jako aranżer w RCA Victor, Morricone miał okazję współpracować z gigantami muzyki popularnej. Przygotował aranżacje dla takich artystów jak Paul Anka, dla którego współtworzył hit „Ogni volta”, który sprzedał się w nakładzie 3 milionów płyt. Pracował również z włoską diwą Miną, dla której zaaranżował utwór „Se telefonando”. Te współprace pokazują jego wszechstronność i zdolność adaptacji do różnych gatunków muzycznych.
Założenie Forum Music Village
W 1969 roku Ennio Morricone współzałożył Forum Music Village w Rzymie. To prestiżowe studio nagraniowe stało się ważnym ośrodkiem dla europejskiej produkcji muzycznej, przyciągając artystów z całego kontynentu i przyczyniając się do rozwoju sceny muzycznej.
Inspiracja dla pokoleń artystów
Wpływ twórczości Ennio Morricone na innych artystów jest ogromny i niepodważalny. Do inspiracji jego muzyką przyznawali się tacy giganci jak Hans Zimmer, Metallica (która otwiera swoje koncerty utworem „The Ecstasy of Gold”), Muse, Radiohead czy Dire Straits. **Jego unikalne brzmienia i innowacyjne podejście do kompozycji na stałe zmieniły oblicze muzyki filmowej i nie tylko.**
Edukacja muzyczna Ennio Morricone
Wczesne rozpoczęcie nauki i błyskawiczne postępy
Ennio Morricone wykazywał niezwykły talent muzyczny od najmłodszych lat. Swoje pierwsze kompozycje napisał już w wieku sześciu lat, co świadczy o jego niezwykłym talencie, który był od najmłodszych lat wspierany przez rodziców. W 1940 roku, w wieku zaledwie 12 lat, wstąpił do Konserwatorium Świętej Cecylii. Co niezwykłe, czteroletni program harmonii ukończył w zaledwie sześć miesięcy, co świadczy o jego niezwykłej zdolności przyswajania wiedzy muzycznej.
Studia pod okiem Goffredo Petrassiego
W Konserwatorium studiował grę na trąbce, kompozycję oraz muzykę chóralną pod kierunkiem Goffredo Petrassiego. Petrassi był wybitnym kompozytorem, **któremu Morricone dedykował później swoje utwory koncertowe, co świadczy o głębokim szacunku i wpływie, jaki miał na niego jego mistrz.**
Dyplomy z wyróżnieniem
Swoją formalną edukację muzyczną Ennio Morricone zakończył z wybitnymi wynikami. W 1946 roku otrzymał dyplom z trąbki, w 1952 roku dyplom z instrumentacji dla orkiestr dętych z oceną 9/10, a w 1954 roku dyplom z kompozycji z oceną 9.5/10. Te osiągnięcia stanowiły solidny fundament dla jego przyszłej, bogatej kariery.
Ciekawostki z życia i kariery Ennio Morricone
Wczesne objawienie talentu
Już jako sześciolatek Ennio Morricone tworzył swoje pierwsze kompozycje, co było zapowiedzią jego niezwykłego talentu, konsekwentnie pielęgnowanego przez rodziców. Jego wczesne doświadczenia zawodowe obejmowały również wybór w 1941 roku do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego na trasę koncertową po regionie Veneto, co było jego pierwszym poważnym przetarciem na scenie muzycznej.
Nietypowa współpraca z Pet Shop Boys
Choć Ennio Morricone jest kojarzony głównie z kinem, jego twórczość wykraczała poza te ramy. W 1987 roku podjął nietypową współpracę z brytyjskim duetem synth-popowym Pet Shop Boys, współtworząc z nimi utwór „It Couldn’t Happen Here”. Ta kooperacja pokazuje jego otwartość na eksperymenty i gotowość do eksplorowania nowych obszarów muzycznych.
Muzyka do wielkich produkcji telewizyjnych
Oprócz kinowych arcydzieł, Morricone tworzył również muzykę do wielkich produkcji telewizyjnych. Jego kompozycje uświetniły takie seriale jak „Marco Polo”, „Ośmiornica” (La piovra) czy biograficzny film o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”. To dowodzi jego wszechstronności i zdolności do tworzenia muzyki na potrzeby różnych formatów audiowizualnych.
Kluczowe dzieła i współprace
Warto wiedzieć: Ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” sprzedała się w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy. Jego współpraca z Quentinem Tarantino przy filmie „Nienawistna ósemka” zaowocowała nagrodą Akademii Filmowej.
Podsumowanie osiągnięć Ennio Morricone
Ennio Morricone, legendarny kompozytor muzyki filmowej, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne. Jego niepowtarzalny styl i innowacyjne podejście do kompozycji na stałe zmieniły oblicze muzyki kinowej, inspirując pokolenia twórców na całym świecie. Od nagród Akademii Filmowej po liczne prestiżowe wyróżnienia, jego twórczość jest dowodem na geniusz i nieprzemijającą wartość jego dzieł.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Ennio Morricone?
Ennio Morricone zmarł z powodu powikłań po upadku, którego doznał kilka dni wcześniej. Odczuwał również problemy z sercem, które nasiliły się po tym zdarzeniu.
Z czego najbardziej znany jest Ennio Morricone?
Ennio Morricone jest najbardziej znany ze swoich przełomowych kompozycji do westernów, zwłaszcza do filmów Sergia Leone, takich jak „Dobry, zły i brzydki”. Jego muzyka charakteryzowała się innowacyjnym wykorzystaniem instrumentów i niezwykłą melodyjnością, która stała się jego znakiem rozpoznawczym.
Ile Oscarów zdobył Ennio Morricone?
Ennio Morricone zdobył jednego Oscara za całokształt twórczości. Ponadto, był nominowany do Oscara kilkukrotnie za najlepszą muzykę oryginalną, ale tylko raz otrzymał tę prestiżową nagrodę w formie honorowej.
W jakich filmach jest muzyką Ennio Morricone?
Muzyka Ennio Morricone pojawia się w niezliczonej liczbie filmów, w tym w klasykach takich jak „Misja”, „Cinema Paradiso”, „Dawno temu w Ameryce” i wspomniane westerny Sergia Leone. Jego kompozycje wzbogaciły również ścieżki dźwiękowe do filmów Tarantino, takich jak „Django” czy „Nienawistna ósemka”.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ennio_Morricone
