Andrew Jackson: Siedmy prezydent USA, generał i polityk.

2

Andrew Jackson, siódmy prezydent Stanów Zjednoczonych, urodzony 15 marca 1767 roku, był postacią o niezwykle silnym wpływie na kształtowanie się współczesnej Ameryki. Pełnił urząd prezydenta przez dwie kadencje, od 1829 do 1837 roku, a jego prezydentura, określana mianem „demokracji jacksońskiej”, zrewolucjonizowała amerykańską politykę i społeczeństwo. Na 15 marca 2024 roku, Jackson miałby 257 lat. Jego życie prywatne, naznaczone tragiczną śmiercią ukochanej żony Rachel tuż przed inauguracją prezydentury, stanowiło tło dla burzliwej kariery publicznej. Choć nie miał biologicznych potomków, adoptował syna, Andrew Jacksona Jr., i okazywał opiekę wielu innym dzieciom. Jego niezłomny charakter, często graniczący z autorytaryzmem, przyniósł mu zarówno zagorzałych zwolenników, jak i ostrych krytyków, którzy nadali mu przydomek „Króla Andrzeja Pierwszego”. Zmarł 8 czerwca 1845 roku, w wieku 78 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo budzące do dziś gorące dyskusje.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 78 lat (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Rachel Donelson Jackson
• Dzieci: Adoptowany syn Andrew Jackson Jr.
• Zawód: Prezydent Stanów Zjednoczonych, generał milicji, prawnik, polityk
• Główne osiągnięcie: Utworzenie Partii Demokratycznej, całkowita spłata długu narodowego

Kim był Andrew Jackson?

Andrew Jackson, urodzony 15 marca 1767 roku w osadzie Waxhaw, na pograniczu Karoliny Północnej i Południowej, zapisał się w historii Stanów Zjednoczonych jako siódmy prezydent kraju. Jego prezydentura, trwająca od 1829 do 1837 roku, była okresem głębokich przemian, nazwanych później „demokracją jacksońską”. Jackson był postacią o niezwykłej sile charakteru, charyzmą przyciągającą rzesze zwolenników, ale także budzącą kontrowersje wśród przeciwników, którzy nadali mu przydomek „Króla Andrzeja Pierwszego”. Jego wpływ na kształtowanie się Partii Demokratycznej i amerykańskiego systemu politycznego jest niepodważalny. Zmarł 8 czerwca 1845 roku w Nashville, w stanie Tennessee, w wieku 78 lat. Jego posiadłość, The Hermitage, stała się miejscem jego spoczynku.

Życie prywatne Andrew Jacksona

Rodzina i tragiczne wydarzenia

Życie osobiste Andrew Jacksona było naznaczone głęboką miłością do żony, Rachel Donelson Jackson, ale także tragicznymi wydarzeniami, które odcisnęły na nim trwałe piętno. Ich małżeństwo, zawarte w 1794 roku, rozpoczęło się w atmosferze skandalu obyczajowego, spowodowanego nieporozumieniami dotyczącymi poprzedniego małżeństwa Rachel. Mimo to, ich związek przetrwał próbę czasu, stając się dla Jacksona ostoją w burzliwym życiu publicznym. Tragiczne okazały się jednak wybory prezydenckie w 1828 roku. Tuż po tym, jak Jackson odniósł zwycięstwo, jego ukochana żona zmarła. Jackson do końca życia obwiniał brutalną kampanię polityczną przeciwników o jej śmierć, co dodatkowo zaostrzyło jego nieufność wobec elit politycznych.

Choć Andrew Jackson nie miał biologicznych dzieci, rodzina stanowiła dla niego ważną wartość. Adoptował syna, Andrew Jacksona Jr., który stał się jego spadkobiercą i zarządcą The Hermitage. Oprócz tego, Jackson okazywał opiekę licznym podopiecznym, w tym dzieciom z rodzin o rdzennym pochodzeniu amerykańskim, co świadczy o jego złożonej osobowości i zdolności do okazywania troski.

Temperament i reputacja

Andrew Jackson znany był ze swojego porywczego temperamentu i niechęci do ustępowania w sporach. Jego życie było naznaczone licznymi konfrontacjami, w tym słynnym pojedynkiem z Charlesem Dickinsonem, w którym wykazał się niezwykłą odwagą i determinacją w obronie swojego honoru. Ten charakterystyczny dla niego hart ducha, choć czasem prowadził do konfliktów, zyskał mu szacunek i podziw wielu Amerykanów, którzy widzieli w nim uosobienie siły i nieugiętości. To właśnie te cechy, połączone z jego wojskowymi sukcesami, zbudowały legendę „Old Hickory”, jak go często nazywano.

Kariera wojskowa – droga do sławy

Wczesne lata i wojna o niepodległość

Droga Andrew Jacksona do znaczenia publicznego rozpoczęła się od służby wojskowej. Już jako nastolatek, w latach 1780–1781, brał udział w walce o niepodległość Stanów Zjednoczonych, służąc w milicji Karoliny Południowej. Te młodzieńcze doświadczenia wojenne, w obliczu brytyjskiej dominacji, wykształciły w nim głęboką niechęć do imperium brytyjskiego i wpłynęły na jego przyszłą postawę w konfliktach międzynarodowych. Służba ta stanowiła preludium do jego dalszej, pełnej chwały kariery militarnej.

Kluczowe kampanie i zwycięstwa

Jako generał milicji Tennessee, Andrew Jackson odegrał kluczową rolę w wojnie z Indianami Krik w latach 1813–1814. Jego strategiczne i bezlitosne działania doprowadziły do decydującego zwycięstwa w bitwie nad Horseshoe Bend, co umocniło jego pozycję jako doświadczonego dowódcy. Prawdziwy rozgłos przyniosło mu jednak zwycięstwo pod Nowym Orleanem w 1815 roku, podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej. Ten spektakularny triumf, choć osiągnięty po podpisaniu traktatu pokojowego, stał się symbolem amerykańskiej siły i podniósł morale narodu. Jackson dowodził również siłami USA w I wojnie z Seminolami, gdzie jego inwazja na hiszpańską wówczas Florydę przyspieszyła proces jej przejęcia przez Stany Zjednoczone. Te militarne osiągnięcia, w szczególności the battle of new orleans, ugruntowały jego legendę jako bohatera narodowego i otworzyły mu drogę do kariery politycznej.

Kariera polityczna i prezydentura

Służba w Kongresie i sądownictwie

Zanim Andrew Jackson zasiadł w Białym Domu, zdobył cenne doświadczenie na niższych szczeblach władzy. Reprezentował stan Tennessee w Izbie Reprezentantów, a także dwukrotnie pełnił funkcję senatora Stanów Zjednoczonych. Jego zaangażowanie w życie publiczne rozpoczęło się na długo przed objęciem prezydentury; wcześniej piastował również stanowisko sędziego Sądu Najwyższego Tennessee. Te role pozwoliły mu na zdobycie gruntownej wiedzy o mechanizmach rządowych i przygotowały go do wyzwań na arenie krajowej.

Wybory 1824 i „skorumpowany układ”

Wybory prezydenckie w 1824 roku okazały się dla Andrew Jacksona momentem nie tylko porażki, ale i źródłem motywacji. Choć zdobył największą liczbę głosów powszechnych, jego kandydatura została pokonana w Izbie Reprezentantów przez Johna Quincy’ego Adamsa. Jackson nazwał ten wynik „corrupt bargain” (skorumpowanym układem), sugerując, że porozumienie między Adamsem a Henrym Clayem, który w zamian za poparcie otrzymał stanowisko Sekretarza Stanu, było nieuczciwe i naruszało wolę narodu. To doświadczenie wzmocniło jego determinację i stało się kluczowym elementem jego kampanii w kolejnych wyborach.

Prezydentura (1829–1837)

Jako siódmy prezydent Stanów Zjednoczonych, Andrew Jackson sprawował urząd przez dwie kadencje, od 1829 do 1837 roku. Jego prezydentura była okresem znaczących zmian i kontrowersji. Jednym z jego kluczowych działań było wprowadzenie systemu rotacji na urzędach, znanego jako „spoils system”, który polegał na obsadzaniu stanowisk państwowych lojalistami partyjnymi. Ta polityka miała na celu wzmocnienie Partii Demokratycznej i zwiększenie jej wpływu na administrację państwową. The presidency of Andrew Jackson was a transformative period in American history.

Kontrowersje i kluczowe wydarzenia prezydentury

Indian Removal Act i Szlak Łez

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych działań prezydentury Andrew Jacksona było podpisanie w 1830 roku ustawy o przesiedleniu Indian (Indian Removal Act). Ustawa ta doprowadziła do przymusowego wygnania dziesiątek tysięcy rdzennych Amerykanów z ich tradycyjnych ziem. Operacja ta, znana jako Szlak Łez (the trail of tears), spowodowała tysiące ofiar śmiertelnych, głównie z powodu chorób, głodu i wycieńczenia podczas długiej i brutalnej podróży. Andrew Jackson maintained that this policy was necessary for the security and advancement of the nation, but it remains a dark chapter in American history. The Indian Removal Act of 1830 was a devastating blow to Native American tribes.

Warto wiedzieć: Szlak Łez objął swoim zasięgiem przymusowe przesiedlenie plemion Cherokee, Creek, Seminole, Chickasaw i Choctaw.

Wojna o Bank (Bank War)

Andrew Jackson był zagorzałym przeciwnikiem Drugiego Banku Stanów Zjednoczonych. Uważał, że bank ten koncentruje zbyt wiele władzy finansowej w rękach elity i stanowi zagrożenie dla interesów zwykłych obywateli. W 1832 roku Jackson zawetował ustawę o przedłużeniu jego działalności, co doprowadziło do jego stopniowego upadku. Decyzja ta, choć zgodna z jego populistycznymi hasłami, przyczyniła się do paniki finansowej w 1837 roku, która dotknęła całą gospodarkę Stanów Zjednoczonych. The Bank of the United States was a major point of contention during his presidency.

Kryzys nulifikacyjny w Karolinie Południowej

Podczas prezydentury Jacksona doszło do poważnego kryzysu konstytucyjnego zwanego kryzysem nulifikacyjnym w Karolinie Południowej. Stan ten, nie zgadzając się z federalnymi taryfami celnymi, zagroził unieważnieniem tych przepisów na swoim terytorium. Andrew Jackson zareagował stanowczo, grożąc użyciem siły militarnej w celu utrzymania jedności unii i obrony władzy federalnej. Jego zdecydowana postawa pomogła załagodzić konflikt, podkreślając jego przywiązanie do integralności Stanów Zjednoczonych.

Afera „Petticoat affair”

Na początku jego prezydentury wybuchł skandal obyczajowy, znany jako afera „Petticoat affair”, wokół Peggy Eaton, żony Sekretarza Wojny Johna H. Eatona. Krążyły plotki o jej niemoralnym prowadzeniu się, co doprowadziło do bojkotu Peggy przez żony innych członków rządu. Andrew Jackson, który darzył Peggy sympatią i uważał ją za ofiarę niesprawiedliwych ataków, stanął w jej obronie. Jego zaangażowanie w tę sprawę doprowadziło do paraliżu pracy rządu i ostatecznej rekonstrukcji jego gabinetu, pokazując, jak bardzo osobiste relacje wpływały na politykę jego administracji.

Majątek i finanse Andrew Jacksona

Plantator i właściciel niewolników

Andrew Jackson był zamożnym plantatorem, a jego główne źródło bogactwa stanowiła praca na plantacji The Hermitage w Tennessee. W ciągu swojego życia posiadał setki czarnoskórych niewolników, których praca stanowiła podstawę funkcjonowania jego posiadłości i generowała znaczące dochody. Posiadanie niewolników było powszechne wśród zamożnych południowców w tamtym okresie i stanowiło integralną część gospodarki regionu, choć budzi dziś głębokie kontrowersje etyczne.

Spłata długu narodowego

Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć finansowych prezydentury Andrew Jacksona było całkowite spłacenie długu narodowego Stanów Zjednoczonych. W 1835 roku udało mu się doprowadzić kraj do sytuacji, w której nie posiadał on żadnych zobowiązań finansowych wobec innych państw czy instytucji. Było to historyczne osiągnięcie, które do dziś czyni go jedynym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych, któremu udało się osiągnąć ten cel. Jackson believed the national debt was a curse and worked diligently to eliminate it.

Dziedzictwo i upamiętnienie Andrew Jacksona

Andrew Jackson, mimo licznych kontrowersji związanych z jego prezydenturą, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych i dyskutowanych postaci w historii Stanów Zjednoczonych. Jego dziedzictwo jest złożone i wielowymiarowe, obejmujące zarówno heroiczne zwycięstwa wojskowe, jak i polityczne decyzje o dalekosiężnych, często negatywnych skutkach. Jego wizerunek został uwieczniony na banknocie dwudziestodolarowym, co świadczy o jego trwałym miejscu w amerykańskiej świadomości narodowej. The legacy of Andrew Jackson is a subject of ongoing debate among historians and the public.

Jego prezydentura ukształtowała Partię Demokratyczną i wpłynęła na kierunek rozwoju amerykańskiej polityki na dziesięciolecia. Ciekawostką jest fakt, że Andrew Jackson był pierwszym prezydentem USA, wobec którego podjęto próbę zamachu. Richard Lawrence próbował go zastrzelić, jednak oba pistolety zamachowca nie wypaliły. Ponadto, Jackson padł ofiarą fizycznej napaści, co było bezprecedensowym wydarzeniem w tamtym czasie, podkreślającym jego burzliwe i pełne wyzwań życie publiczne. The Jackson Papers and the White House Historical Association document many aspects of his life and presidency.

Chronologia życia i kariery Andrew Jacksona

Kluczowe wydarzenia

• 1767: Urodziny w osadzie Waxhaw.
• 1780–1781: Służba w milicji Karoliny Południowej.
• 1794: Ślub z Rachel Donelson.
• Lata przed prezydenturą: Służba w Kongresie i sądownictwie Tennessee, w tym w Izbie Reprezentantów i Senacie USA.
• 1813–1814: Wojna z Indianami Krik, zwycięstwo nad Horseshoe Bend.
• 1815: Zwycięstwo w bitwie pod Nowym Orleanem.
• I wojna z Seminolami: Inwazja na Florydę.
• 1824: Wybory prezydenckie, określenie wyniku jako „corrupt bargain”.
• 1828: Zwycięstwo w wyborach prezydenckich; śmierć Rachel Jackson.
• 1829–1837: Prezydentura Stanów Zjednoczonych.
• 1830: Podpisanie Indian Removal Act.
• 1832: Zawetowanie ustawy o przedłużeniu działalności Drugiego Banku Stanów Zjednoczonych.
• 1835: Całkowita spłata długu narodowego.
• 1845: Śmierć w Nashville, pochówek w The Hermitage.

Andrew Jackson był postacią złożoną, której dziedzictwo budzi dyskusje do dziś. Jako siódmy prezydent Stanów Zjednoczonych, jego prezydentura wywarła ogromny wpływ na rozwój polityczny i społeczny kraju, a jego osobista odwaga i determinacja uczyniły go jednym z najbardziej rozpoznawalnych przywódców w historii Ameryki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Andrew_Jackson