Sir Alfred Hitchcock, brytyjski reżyser i producent filmowy, na zawsze zapisał się w historii kina jako „Mistrz Napięcia” (Master of Suspense). Urodzony 13 sierpnia 1899 roku, w momencie śmierci w 1980 roku miał 80 lat. Jego niezwykła kariera, obejmująca dekady twórczości zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Stanach Zjednoczonych, była nierozerwalnie związana z jego żoną i najbliższą współpracowniczką, Almą Reville. Jest autorem wielu filmów, które do dziś stanowią kwintesencję gatunku thrillera i horroru, kształtując wyobraźnię kolejnych pokoleń widzów.
Jego pełne imię to Alfred Joseph Hitchcock. Przez większość swojego życia był obywatelem brytyjskim, jednak w 1955 roku, po wielu latach pracy w Hollywood, przyjął obywatelstwo amerykańskie. Jego unikalny styl, polegający na budowaniu psychologicznego napięcia i zaskakujących zwrotach akcji, przyniósł mu światową sławę i niezliczone nagrody, choć sam Hitchcock nigdy nie zdobył Oscara za reżyserię, mimo wielu nominacji. Jego filmy, takie jak „Psychoza”, „Zawrót głowy” czy „Ptaki”, do dziś pozostają wzorami kinematograficznej maestrii.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W momencie śmierci miał 80 lat (urodzony 13 sierpnia 1899, zmarł 29 kwietnia 1980).
- Żona/Mąż: Alma Reville (poślubiona w 1926 roku).
- Dzieci: Pat Hitchcock (urodzona w 1928 roku).
- Zawód: Reżyser filmowy, producent filmowy.
- Główne osiągnięcie: Ukształtowanie gatunku thrillera i horroru, stworzenie licznych arcydzieł kina, przydomek „Master of Suspense”.
Podstawowe informacje o Alfredzie Hitchcocku
Alfred Joseph Hitchcock przyszedł na świat 13 sierpnia 1899 roku w Leytonstone, w Wielkiej Brytanii. Przez całą swoją długą i bogatą karierę filmową posługiwał się nazwiskiem Hitchcock. Dopiero na krótko przed śmiercią, w grudniu 1979 roku, został uhonorowany tytułem szlacheckim KBE przez królową Elżbietę II, stając się Sir Alfredem Hitchcockiem. Zmarł 29 kwietnia 1980 roku w Los Angeles, w wieku 80 lat.
Przez znaczną część życia był obywatelem brytyjskim. Dopiero w 1955 roku, po latach pracy w Hollywood, uzyskał obywatelstwo amerykańskie. Jego niepowtarzalny styl reżyserski, skupiony na budowaniu napięcia i psychologicznym portretowaniu postaci, przyniósł mu światowe uznanie i przydomek „Master of Suspense”, który doskonale oddawał jego reżyserskie mistrzostwo.
Życie prywatne Alfreda Hitchcocka
Rodzina i pochodzenie
Alfred Hitchcock był synem Williama Edgara Hitchcocka i Emmy Jane Whelan. Jego rodzice byli rzymskimi katolikami pochodzenia angielskiego i irlandzkiego, co miało głęboki wpływ na surowe i religijne wychowanie młodego Alfreda. Wychowywany w atmosferze silnej dyscypliny, sam siebie określał jako „bardzo grzecznego chłopca”. Jego ojciec często podkreślał jego niewinność, nazywając go „małym barankiem bez skazy”.
Małżeństwo i potomstwo
W 1926 roku Alfred Hitchcock poślubił Almę Reville, która okazała się nie tylko jego żoną, ale także jego najwierniejszą towarzyszką i najbliższą współpracowniczką przez całą jego karierę filmową. Ich związek trwał nieprzerwanie aż do śmierci reżysera w 1980 roku. Para doczekała się jednej córki, Pat Hitchcock, urodzonej w 1928 roku. Pat również związała się z przemysłem filmowym, pojawiając się w kilku filmach swojego ojca, w tym w tak znanych produkcjach jak „Nieznajomi z pociągu” i „Psychoza”.
Kariera zawodowa Alfreda Hitchcocka
Początki kariery i debiut reżyserski
Początki kariery Alfreda Hitchcocka w branży filmowej sięgają 1919 roku, jednak jego pierwsze kroki nie były związane z reżyserią. Rozpoczął od projektowania plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky. Jego debiutem reżyserskim był brytyjsko-niemiecki niemy film „The Pleasure Garden” z 1925 roku. Jednak za film, który powszechnie uważa się za jego pierwszy znaczący sukces i który zdefiniował gatunek thrillera, uznaje się „Lokatora” z 1927 roku.
W 1929 roku Hitchcock wyreżyserował „Szantaż” (Blackmail), film, który przeszedł do historii jako pierwszy brytyjski film dźwiękowy, znany również jako „talkie”. Ten techniczny przełom otworzył nowe możliwości w kreowaniu narracji filmowych i umocnił pozycję Hitchcocka jako innowatora w branży filmowej.
Przełom w brytyjskim kinie
Zanim Alfred Hitchcock przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, stworzył dwa arcydzieła brytyjskiego kina, które zdobyły szerokie uznanie krytyków i publiczności. Były to filmy „39 kroków” z 1935 roku oraz „Starsza pani znika” z 1938 roku. Te produkcje ugruntowały jego reputację jako mistrza suspensu i twórcy intrygujących, wciągających fabuł.
Kariera w Hollywood
W 1939 roku, już jako uznany twórca, Alfred Hitchcock został zaproszony do Hollywood przez producenta Davida O. Selznicka. Lata 40. i 50. XX wieku to okres jego „złotej ery” w amerykańskim kinie, podczas którego stworzył serię kasowych hitów. Wśród nich znalazły się takie filmy jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943) czy „Osławiona” (1946). W tym czasie współpracował z największymi gwiazdami tamtej epoki, w tym z Carym Grantem, Jamesem Stewartem i Grace Kelly.
Szczyt popularności telewizyjnej
W latach 1955–1965 Alfred Hitchcock stał się ikoną popkultury za sprawą swojej roli gospodarza i producenta niezwykle popularnej antologii telewizyjnej „Alfred Hitchcock przedstawia”. Jego charakterystyczna sylwetka i czarny humor zyskały rozpoznawalność w milionach domów na całym świecie, umacniając jego legendę daleko poza kinowym ekranem.
Nagrody i osiągnięcia Alfreda Hitchcocka
Warto wiedzieć: Mimo wielokrotnych nominacji, Alfred Hitchcock nigdy nie zdobył Oscara w kategorii Najlepszy Reżyser, choć jego filmy były wielokrotnie nagradzane.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Szczegóły |
|---|---|---|
| Oscar | 1940 | Film „Rebeka” zdobył Oscara dla Najlepszego Filmu. Filmy Hitchcocka łącznie uzyskały 46 nominacji i 6 nagród Akademii. |
| Członkostwo BAFTA (Fellowship) | 1971 | Prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Brytyjską Akademię Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. |
| Nagroda za całokształt twórczości (Life Achievement Award) | 1979 | Uhonorowanie przez Amerykański Instytut Filmowy (AFI) za wybitny wkład w rozwój kina. |
Uznanie branżowe i rankingi filmowe
Filmy Alfreda Hitchcocka cieszą się nieustającym uznaniem krytyków i widzów. W 2012 roku jego film „Zawrót głowy” (Vertigo) zajął pierwsze miejsce w prestiżowym plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego, detronizując „Obywatela Kane’a” jako najlepszy film w historii kina. Jest to dowód na ponadczasowość jego wizji artystycznej i trwały wpływ na światową kinematografię.
Dodatkowo, do 2021 roku aż dziewięć jego filmów zostało wpisanych do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych, co podkreśla ich znaczenie kulturowe i historyczne. Ten status świadczy o trwałym wpływie Hitchcocka na dziedzictwo amerykańskiej i światowej kinematografii.
Ciekawostki z życia Alfreda Hitchcocka
Edukacja i techniczne zainteresowania
Przed wkroczeniem do świata kina, Alfred Hitchcock zdobywał wykształcenie techniczne. Studiował mechanikę, elektryczność, akustykę i nawigację. Ta wszechstronna wiedza techniczna okazała się nieoceniona w jego późniejszej pracy filmowej, pozwalając mu na innowacyjne podejście do technicznych aspektów produkcji filmowej.
Jego ulubionym przedmiotem była geografia. Potrafił z pamięci wyrecytować wszystkie przystanki Orient Expressu i miał wręcz obsesję na punkcie rozkładów jazdy londyńskich tramwajów. Ta skrupulatność i zamiłowanie do szczegółów znalazły odzwierciedlenie w precyzji jego filmowych narracji.
Osobiste fobie i ich wpływ
W dzieciństwie, w wieku zaledwie pięciu lat, Alfred Hitchcock doświadczył traumatycznego zdarzenia. Na prośbę ojca został na chwilę zamknięty w celi policyjnej. To wydarzenie wywołało u niego dożywotny lęk przed stróżami prawa i sprawiło, że nawet bał się prowadzić samochód. Doświadczenia z surowej szkoły jezuickiej, gdzie stosowano kary cielesne, również pozostawiły głęboki ślad. Strach przed karą pod koniec dnia szkolnego ukształtował jego filmowe rozumienie strachu i napięcia.
Strata ojca w wieku 15 lat, w 1914 roku, była kolejnym istotnym wydarzeniem w jego życiu. William Edgar Hitchcock zmarł z powodu rozedmy płuc i chorób nerek, co zmusiło młodego Alfreda do szybkiego podjęcia pracy zarobkowej i przedwczesnego wejścia w dorosłość.
Charakterystyczne elementy twórczości
Alfred Hitchcock zasłynął z krótkich, często humorystycznych występów gościnnych, czyli tzw. cameo, w niemal każdym swoim filmie. Stało się to swoistą rozrywką dla widzów, którzy z zaciekawieniem poszukiwali go na ekranie. Niewiele osób wie, że podczas kręcenia filmów używał nazw pętli tramwajowych do oznaczania numerów scen na klapsie. Na przykład, widząc „Scenę 23”, szeptał „Woodford”, co było nazwą przystanku końcowego linii 23. Jest to fascynujący przykład jego zamiłowania do porządku i nietypowych rozwiązań.
Jego pierwszą poważną posadą była praca urzędnika technicznego w firmie Henley Telegraph and Cable Company. Ta wczesna kariera zawodowa, jeszcze przed wejściem do przemysłu filmowego, stanowiła ważny etap jego rozwoju i przygotowała go do przyszłych wyzwań.
Chronologia kariery Alfreda Hitchcocka
- 1919: Rozpoczęcie kariery jako projektant plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky.
- 1925: Debiut reżyserski filmem „The Pleasure Garden”.
- 1927: Pierwszy znaczący sukces filmem „Lokator”, który ukształtował gatunek thrillera.
- 1929: Wyreżyserowanie „Szantażu” (Blackmail), pierwszego brytyjskiego filmu dźwiękowego.
- 1935: Stworzenie arcydzieła brytyjskiego kina: „39 kroków”.
- 1938: Kolejne arcydzieło brytyjskie: „Starsza pani znika”.
- 1939: Przeprowadzka do Hollywood na kontrakt z producentem Davidem O. Selznickiem.
- Lata 40. i 50.: Złota era Hollywood – produkcja hitów takich jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943), „Osławiona” (1946).
- 1955–1965: Ikona popkultury jako gospodarz i producent antologii „Alfred Hitchcock przedstawia”.
Alfred Hitchcock udowodnił, że nawet najgłębsze lęki, wynikające z osobistych traum, mogą stać się źródłem niezwykłej siły twórczej. Potrafił przekształcić strach w sztukę, która fascynuje widza po dziś dzień, cementując swoje miejsce w panteonie największych reżyserów wszech czasów.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock
